Η σημασία των νεογιλών δοντιών

Συχνά οι γονείς υποτιμούν τη σημασία των νεογιλών δοντιών με το σκεπτικό : "...δεν πειράζει που έχουν προβλήματα τα δόντια του παιδιού, θα τα αλλάξει..".

Τα γερά παιδικά δόντια εκτός του ότι δίνουν ένα όμορφο χαμόγελο στο παίδι και το βοηθούν να έχει μια ωραία εικόνα για τον εαυτό του είναι πολύ σημαντικά γιατί συμβάλλουν στη σωστή αναπτυξη των γνάθων και διατηρούν τους χώρους για τα μόνιμα δόντια .

Η φροντίδα των νεογιλών δοντιών πρέπει να ξεκινάει από τη στιγμή που θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά στο στόμα. Οι γονείς μπορούν να καθαρίζουν τα δόντια του βρέφους πολύ απαλά χρησιμοποιώντας είτε μια καθαρή γάζα, είτε μια μπατονέτα εμποτισμένη με φυσιολογικό ορό ή ειδικά μαντηλάκια (τα οποία έχουν διάφορες γεύσεις) που πωλούνται στα φαρμακεία.

Καθώς αυξάνεται ο αριθμός των δοντιών, γίνεται απαραίτητη η χρήση οδοντόβουρτσας. Στην αρχή οι γονείς είναι αυτοί που βουρτσίζουν τα δόντια των παιδιών τους. Σιγά σιγά και όσο το παίδι μεγαλώνει πρέπει να μάθει να το κάνει μόνο του. Ένας οδοντίατρος μπορεί να το βοηθήσει και να του δείξει πως να βουρτσίζει σωστά πάντα κάτω από την επίβλεψη των γονέων του. Στην ηλικία των 6 ετών περίπου το παιδί θα πρέπει να είναι σε θέση να βουρτσίζει σωστά τα δόντια του,μόνο του.

Η Φθορίωση

Φθορίωση είναι η τοπική εφαρμογή φθοριούχων σκευασμάτων.

Κυριότεροι τρόποι λήψης Φθορίου
· Φθοριούχες οδοντόπαστες
· Ταμπλέτες Φθορίου για παιδιά
· Φθορίωση από τον οδοντίατρο
· Φθορίωση του νερού

Η φθορίωση από τον οδοντίατρο γίνεται ετησίως σε παιδιά από 3 ετών και άνω μέχρι την ανατολή των μόνιμων δοντιών τους.
Φθορίωση προτείνεται επίσης σε περιπτώσεις ουλίτιδας, περιοδοντίτιδας ή αυξημένου δείκτη τερηδόνας, τερηδονισμό ή ευαισθησία των ριζών σε ενήλικες.

Η διαδικασία διαρκεί 3-5 λεπτά. Ο οδοντίατρος τοποθετεί σε στεγνά δόντια το φθοριούχο τζέλ ή χρησιμοποιεί ειδικούς νάρθηκες στους οποίους τοποθετεί φθοριούχο σκεύασμα.
Μετά από την φθορίωση συνίσταται ο ασθενής να μην καταναλώσει τροφή για 30 λεπτά.

Πολφοτομή νεογιλών δοντιών

Πολφοτομή είναι θεραπευτική διαδικασία αποκοπής και απομάκρυνσης του μυλικού τμήματος του πολφού και η τοποθέτηση στην θέση του κατάλληλου φαρμάκου.
Σκοπός της πολφοτομής είναι η διατηρήση της ζωτικότητας του πολφού, των ριζικών σωλήνων και κατ επέκταση η διατήρηση του δοντιού στον οδοντικό φραγμό.
Ενδείξεις
Αποκάλυψη υγιούς πολφού από:


βαθιά τερηδόνα

μηχανικό αίτιο

τραυματισμό δοντιού.


Προϋπόθεση για πολφοτομή είναι η ύπαρξη τουλάχιστον των 2/3 του μήκους της ρίζας του δοντιού.
Αντενδείξεις:
-Μη αναστρέψιμη φλεγμονή
-νέκρωση του πολφού που εκδηλώνεται με :
πόνο
οίδημα ή απόστημα
ευαισθησία στην επίκρουση
αποχρωματισμό δοντιού
-αντενδείξεις που προκύπτουν μετά από ακτινογραφικό έλεγχο του δοντιού.

Βρουξισμός (τριγμός)

Το τρίξιμο των δοντιών είναι μια ακούσια κίνηση της σε ακαθόριστες ώρες.
Οι περισσότεροι βρουξιστές δεν αντιλαμβάνονται ότι τρίζουν τα δόντια τους.
Πιθανές ενδείξεις βρουξισμού είναι ο πόνος στο πρόσωπο, το κεφάλι και το λαιμό. Ο οδοντίατρος μπορει να διαγνώσει αν τέτοιου είδους πόνοι οφείλονται στο τρίξιμο των δοντιών

Αίτια
Υπερβολικό στρες
Πόνος στην κροταφογναθική διάρθρωση
Πόνος στους μασητήριους μύς

Συμπτώματα βρουξισμού:
-φθαρμένα δόντια
-ενδεχόμενο κατάγματος δοντιών
- πόνος στο πρόσωπο
-υπερευαίσθητα δόντια
-πονοκέφαλος
-ωταλγίες
-παρέκκλιση της γνάθου
-αποτριβή της αδαμαντίνης(γίνεται με αργό ρυθμό)
- η μεσογναθική απόσταση(απόσταση της άνω από την κάτω γνάθο) μικραίνει
-τραυματισμός του εσωτερικού της παρειάς
-ξηρός κρότος στην κροταφογναθική άρθρωση
-αμφίπλευρη συγχειλίτιδα


Πόσο διαρκεί ο βρουξισμός;
Ο παιδικός βρουξισμός σταματά συνήθως στην εφηβεία.
Αν ο βρουξισμός προκαλείται από έντονο στρες τότε συνεχίζεται.

Θεραπεία
Η θεραπεία του βρουξισμού εξαρτάται από την αιτία του προβλήματος, την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό του ασθενή, την έκταση της νόσου, τις προσδοκίες για την πορέια της νόσου, την γνώμη του ασθενή.

Ο οδοντίατρος εκτιμά την κατάσταση και αποκαθιστά με εμφράξεις την καταστροφή της αδαμαντίνης. Κατόπιν παίρνει αποτυπώματα από τις γνάθους και κατασκευάζει ένα ανατομικό μασελάκι -νάρθηκας τριγμού.

Ο νάρθηκας τριγμού τοποθετείται είτε στον άνω είτε στον κάτω φραγμό.Πρέπει να είναι άνετος, εύκολος στην χρήση.

Ο νάρθηκας πρέπει να απομαρύνεται από το στόμα κατά τη διάρκεια του φαγητού. Αν κατά την εφαρμογή του νάρθηκα αντιμετωπίσετε οποιοδήποτε πρόβλημα επικοινωνήστε με τον οδοντίατρο σας.

Επινοείτε τρόπους χαλάρωσης και ηρεμίας.Αν οι μύες της σιαγόνας σας πονάνε, απλώστε μια ζεστή κομπρέσα στο πρόσωπο σας.
Σε περίπτωση που υπάρχουν ανωμαλίες στην σύγκλιση, πρέπει να διορθωθούν είτε με σφραγίσματα, είτε με θήκες ή με ορθοδοντικούς μηχανισμούς.

"Γειά σας,
Είμαι στην διαδικασία ανάρρωσης (5η μέρα) μετά απο εξαγωγή δύο πολύ δύσκολών φρονιμητών στην κάτω γνάθο. Έβγαιναν ανάποδα προς το κόκκαλο και έχουν κάνει ήδη μεγάλη ζημιά. Διάλεξα τον μόνο γναθοχειρουργό απο τους 5 που είδα, που πρότεινε να τους βγάλει με μια επισκεψη, θεωρόντας οτι έτσι θα κέρδιζα χρόνο και θα ταλαιπωριόμουν μόνο μια φορα. Αντίθετα, όλοι οι υπόλοιποι θεωρούσαν κάτι τέτοιο αδύνατο. Ως προς την μέθοδο, άκουσα κυριολεκτικά 5 διαφορετικές απόψεις.(με ολική, οστικό μοσχευμα, σε δύο φάσεις κόβοντας το δοντι στη μεση κτλ) Ετσι ανήμπορος να κρίνω, διάλεξα αυτό που μου φενόταν πιο πρακτικό.
Αυτή τη στιγμή είμαι στη φάση που έχει υποχωρήσει αρκετά το πρηξιμο και απο τις δυο πλευρές, έχω πυρετό απο την αρχή γύρω στο 38.5, ο οποίος έρχεται και φεύγει με τα αντιπυρετικά, ο πόνος όμως παραμένει αμείωτος, ενώ τα αναλγητικά με ανακουφίζουν πλέον για μονο 2 ώρες. Παράλληλα, έχω βγάλει μικρές αύθες σε όλο το στόμα (πράγμα που παθαίνω πολύ σπάνια) δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο την κατάσταση κυρίως με το φαγητό, οπου χρειάζομαι άμεσα, για να ανταπεξέλθει το στομαχι σε όλα αυτα τα φάρμακα. Με λίγα λόγια περνάω μια απίστευτη ταλαιπωρία. Θα ήθελα εκτός απο το να σχολιάσεται τα παραπάνω να ρωτήσω το εξής:
Υπάρχει ακόμη ένας φρονιμήτης στην άνω γνάθο όπου βλέποντας την πανοραμική μου είπαν αυτολεξεί "πρεπει να τον βγάλουμε γιατι έχει μπλεχτεί με το ιγμόριο" μπορείτε να μου μου πείτε τι σημαίνει αυτό? Τι συνεπάγεται? και αν είναι κάτι που επείγει να γίνει? Προς το παρόν δεν με ενοχλει καθόλου.

Ευχαριστώ για τον χρόνο σας."

Απάντηση

Θεωρώ μέγα λάθος την επιλογή να βγούνε δυο δόντια -και μάλιστα έγκλειστοι φρονιμίτες- σε μια επίσκεψη.Ειδικά μάλιστα όταν το ένα είναι στα δεξιά και το άλλο στα αριστερά.
Το οίδημα,ο πόνος,η δυσκολία στην μάσηση,ο πυρετός, η κακουχία, είναι αναμενόμενα μετά από εξαγωγή ενός φρονιμίτη.Μην παραλείπετε να λαμβάνετε την αντιβίωση που σας συνταγογράφησε ο οδοντίατρος σας.

Σχετικά με τον άνω φρονιμίτη σας: το ιγμόρειο είναι αεροφόρος κόλπος.Εχει σχήμα πυραμίδας όπου η βάση της σχηματίζει το έξω τοίχωμα της μύτης και η κορυφή της εκτείνεται προς το ζυγωματικό οστό.
Δεν γνωρίζω τη θέση του φρονιμίτη σας καθώς δεν έχω δεί πανοραμική ακτινογραφία, οπότε δεν δύναμαι να σας δώσω κάποια σαφή απάντηση με το αν πρέπει ή οχι να τον αφαιρέσετε.
Εχετε όμως στο νου σας, πως η χειρουργική αφαίρεση ενός φρονιμίτη είναι συχνά αρμοδιότητα γναθοχειρουργού.

Αντιβίωση και οδοντιατρική

Η χορήγηση αντιβίωσης (χημειοπροφύλαξη) δίδεται στον ασθενή πριν ή μετά κάποια οδοντιατρική πράξη με σκοπό την πρόληψη κάποιας μόλυνσης.




Η χημειοπροφύλαξη δίδεται για τις παρακάτω οδοντιατρικές εργασίες:


Καθαρισμός δοντιών ή εμφυτευμάτων όπου αναμένεται αιμορραγία
Εξαγωγή δοντιού
Περιοδοντική θεραπεία
Ενδοδοντική θεραπεία
Χειρουργική θεραπεία στο ακρορρίζιο
Υποουλική τοποθέτηση αντιβιοτικών ινών ή φαρμακευτικών μεμβρανών
Χειρουργική τοποθέτηση εμφυτευμάτων

Η χορήγηση αντιβίωσης δεν ενδείκνυται για τις εξής οδοντιατρικές εργασίες:
Ακτινογραφίες
Τοποθέτηση άξονα σε απονευρωμένο δόντι
Σφραγίσματα
Φθοριώσεις
Στεφάνες, γέφυρες
Λήψη αποτυπωμάτων
Αφαίρεση ραμμάτων
Αισθητική οδοντιατρική (λεύκανση)

Η χημειοπροφύλαξη προτείνεται σε ασθενείς με:
Τεχνητές καρδιακές βαλβίδες
Καρδιακά μοσχεύματα
Κυανωτική καρδιακή νόσο
Ιστορικό ενδοκαρδίτιδας

Δεν προτείνεται χημειοπροφύλαξη σε ασθενείς με:
Αορτική στένωση με αποτιτανώσεις
Πρόπτωση μιτροειδούς
Ρευματική καρδιακή νόσο
Συγγενείς καρδιακές νόσους
Βάση παλαιοτέρων πρωτοκόλλων δεν χορηγείται αντιβίωση σε ασθενείς με ιστορικό:
Νόσου kawasaki, ρευματικού πυρετού, μεμονωμένης μεσοκολπικής επικοινωνίας, επέμβασης bypass ή με βηματοδότη και εμφυτεύσιμους απινιδωτές.

Περιπτώσεις που δεν έχουν αποσαφηνιστεί ακόμη σχετικά με τη χρήση χημειοπροφύλαξης είναι:
Αρθροπλαστική ισχύου
Μη ρυθμισμένος διαβήτης
Γυναίκες με εμφυτεύματα στο στήθος


Σε περίπτωση που ανήκετε σε κάποια από τις παραπάνω ομάδες και σκέπτεστε να επισκεφτείτε τον οδοντίατρο σας, ενημερώστε εκτός του οδοντιάτρου, τον παθολόγο ή καρδιολόγο σας. Αυτός μπορεί να ενημερώσει και να κατευθύνει τον οδοντίατρο σας ώστε να βρεθεί το κατάλληλο και ασφαλέστερο σχέδιο θεραπείας για εσάς.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αποκρύπτετε την κατάσταση της υγείας σας από τον οδοντίατρο σας.

Ανθρακούχα αναψυκτικά και βλάβες των δοντιών

Τα αναψυκτικά με ή χωρίς ζάχαρη αποτελούν τον κυριότερο παράγοντα διάβρωσης των δοντιών. Η αδαμαντίνη των δοντιών καταστρέφεται σταδιακά από τα οξέα που εμπεριέχονται στα αναψυκτικά και αποκαλύπτεται η οδοντίνη. Έτσι τα δόντια γίνονται πιο ευάλωτα ,πιο εύθραυστα, πιο λεπτά.
Ακόμα και η εκδοχή των αναψυκτικών χωρίς ζάχαρη (light) είναι βλαβερή για τους οδοντικούς ιστούς. Μπορεί να μην περιέχουν ζάχαρη, περιέχουν όμως οξέα.
Τα ανθρακούχα αναψυκτικά είναι η κύρια αιτία διάβρωσης και στα παιδικά δόντια. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η κατανάλωση αναψυκτικών έστω και μια φορά την ημέρα αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες διάβρωσης των δοντιών ενός παιδιού ή εφήβου.
Η ADA (Οδοντιατρική ομοσπονδία) προτείνει την εφαρμογή ορισμένων πρακτικών μέτρων για την μερική αποφυγή των βλαβερών συνεπειών της κατανάλωσης αναψυκτικών :

Περιορίστε την κατανάλωση των αναψυκτικών.

Πίνετε τα αναψυκτικά με καλαμάκι για να αποφεύγεται η άμεση επαφή τους με τα δόντια.

Προτιμάτε τα αναψυκτικά σε κουτάκια αλουμινίου και όχι τα μεγάλα πλαστικά μπουκάλια, καθώς έτσι περιορίζεται η επαφή του αναψυκτικού με τα δόντια.

Μετά την κατανάλωση, ξεπλένετε το στόμα με άφθονο νερό.

Ερώτηση ασθενούς

Ερώτηση

Σήμερα το πρωί βγάλαμε το δόντι της κόρης μου που είναι 7 ετών.Βλέπω όμως πως συνεχίζει να τρέχει λίγο αίμα ακόμα και τώρα 3 ώρες μετά την εξαγωγή.Τί να κάνω;

Απάντηση

Μια μικρή αιμορραγία για 2-3 ώρες μετά την εξαγωγή δοντιού είναι φυσιολογική και αναμενόμενη. Εάν συνεχίζεται μετά το πέρας του χρονικού αυτού περιθωρίου μπορεί να οφείλεται σε γενικά παθολογικά αίτια (πχ προβλήματα με την πήξη του αίματος) ή τοπικά (το παιδί μπορεί να ερεθίζει την πληγή με το χέρι του ή να "ρουφάει" το τραύμα).

Τι θα πρέπει να κάνετε: 
Όταν το αίτιο είναι τοπικό ασκήστε πίεση στην περιοχή που αιμορραγεί με μία καθαρή γάζα ή βαμβάκι για 20 λεπτά.
Αν η αιμορραγία συνεχίζει, επικοινωνήστε άμεσα με τον Οδοντίατρο.

Eκγόμφωση

Εκγόμφωση ονομάζουμε την μερική ή την ολική έξοδο του δοντιού από την θέση του λόγω κάποιου τραυματισμού.Τα πρόσθια μόνιμα δόντια μπορούν να επαναφυτευθούν επιτυχώς σε άτομα κάτω των 15 ετών. Αυτό δεν ισχύει για τα νεογιλά των οποίων η επαναφύτευση μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα μόνιμα.Όσο πιο άμεση χρονικά είναι η επαναφύτευση τόσο αυξάνει και η πιθανότητα επιτυχίας.

Άμεση αντιμετώπιση της εκγόμφωσης :
1.Βρείτε το δόντι. Μην το κρατάτε από την ρίζα.
2. Πλύνετε το δόντι με καθαρό νερό, δίχως κάποιο αντισηπτικό ή σαπούνι.
3. Τοποθετήστε το δόντι στο φατνίο με την σωστή φορά και επικοινωνήστε με τον Οδοντίατρο.

Σε περίπτωση που η τοποθέτηση του δοντιού είναι αδύνατη, τοποθετήστε το μέσα σε ένα δοχείο με φυσιολογικό ορό ή γάλα ή κάτω από την γλώσσα σας μέχρι να επισκεφτείτε τον Οδοντίατρο σας.

Στεφάνη (θήκη)

Στεφάνη ή θήκη είναι η αποκατάσταση που καλύπτει την κατεστραμμένη μύλη του δοντιού πάνω από τη γραμμή των ούλων και εξωτερικά μοιάζει με το δικό μας φυσικό δόντι. Έχει ως σκοπό την προστασία του δοντιού από πιθανό σπάσιμο ή τερηδονισμό, την αποκατάσταση του σωστού σχήματος και μεγέθους και την καλύτερη εμφάνιση ενός δοντιού.

Πότε χρειάζεται κάποιος στεφάνη;
Η κατασκευή και τοποθέτηση στεφάνης επιβάλλεται:
1) Σε απονευρωμένα δόντια
2) Σε σπασμένα δόντια
3) Σε δόντια που φέρουν μεγάλες εμφράξεις (σφραγίσματα)
4) Σε περίπτωση που υπάρχει απώλεια οδοντικής επιφάνειας λόγω ηλικίας ή τριξίματος των δοντιών.


Είδη
Υπάρχουν βασικά δύο είδη στεφανών-οι κεραμικές(χωρίς βάση από μέταλλο) και οι μεταλλοκεραμικές (με μέταλλο). Την καλύτερη αντοχή μέχρι πρόσφατα την είχε η δεύτερη ομάδα αλλά μετά τη χρήση καινούργιου υλικού (οξειδίου του ζιρκονίου) τα αποτελέσματα είναι πολύ ενθαρρυντικά και στην πρώτη. Την καλύτερη όμως αισθητική εμφάνιση, όμοια με εκείνη του φυσικού δοντιού, αναμφισβήτητα δίνει η ομάδα των ολοκεραμικών.

Διαδικασία

Στην πρώτη επίσκεψη:
Παίρνονται αρχικά αποτυπώματα, παρασκευάζεται το δόντι και ακολούθως τα τελικά αποτυπώματα, επιλέγεται το χρώμα και ετοιμάζεται μια προσωρινή στεφάνη ώστε ο ασθενής να φύγει με ακριβώς την ίδια εμφάνιση στο στόμα του με εκείνη που ήρθε.
Στην δεύτερη επίσκεψη:
αφαιρείται η προσωρινή στεφάνη και γίνεται πρόβα με την ημιτελή μόνιμη στεφάνη.

Στην τρίτη επίσκεψη:
Συγκόλληση με κονία μόνιμης στεφάνης

Πότε μια στεφάνη χρειάζεται αντικατάσταση;

Συνήθως μια στεφάνη αντέχει 10-15 ή περισσότερα χρόνια , με την προϋπόθεση όμως ότι ο ασθενής θα φροντίζει για την υγιεινή του στόματος. Υπάρχουν περιπτώσεις που πρέπει να αντικατασταθεί νωρίτερα :
1) Υποχώρηση των ούλων
2) Απόχρωση της στεφάνης
3) Σπάσιμο στεφάνης
4) Τερηδόνα στο δόντι, αυχενικά ,δηλαδή , στο τελείωμα της στεφάνης

Κόστος στεφάνης :

Το κόστος μίας στεφάνης ποικίλει και εξαρτάται από τον τύπο της στεφάνης, το κράμα του μετάλλου , το είδος της πορσελάνης, την τεχνική που θα εφαρμοστεί ,αν θα τοποθετηθεί προσωρινή στεφάνη και το επίπεδο του εργαστηρίου που θα την κατασκευάσει.
Το συνολικό κόστος μπορεί να αυξηθεί αν το δόντι που θα δεχθεί την στεφάνη έχει ανάγκη επιπλέον θεραπείας,( π.χ. ενδοδοντική θεραπεία, σφράγισμα, χυτός ενδοριζικός άξονας , κ.α.)